De vernieuwde OBA Molenwijk is niet te missen

De OBA Molenwijk in Amsterdam-Noord is de afgelopen maanden verbouwd tot multifunctionele, eigentijdse bibliotheek. Daarbij werd een teruggetrokken pand getransformeerd tot een toegankelijk, uitnodigend gebouw. De OBA is voor bezoekers een prettige omgeving geworden, trekt voorbijgangers vanaf het plein naar binnen en voegt vooral iets toe dat de wijk al lang miste.

Veel te bescheiden
De OBA Molenwijk was tot voor kort een introvert gebouw, weggestopt in een anoniem hoekje van een winkelplein in Amsterdam-Noord. Veel te bescheiden, eigenlijk, als je bedenkt hoe belangrijk de functie van de bibliotheek in de wijk en de gemeenschap is. MINT stelde voor het gebouw te transformeren en een nieuw karakter te geven: het moest zichtbaar, gastvrij en transparant worden.

Tussen het gebouw en de omgeving ging iets niet goed, zagen de architecten. De bibliotheek en het plein zouden op een vanzelfsprekende manier in elkaar moeten overvloeien, maar dat gebeurde niet. Verschillende obstakels blokkeerden visueel of fysiek een soepele doorstroom. Daarnaast nodigde het gebouw zelf, met zijn gesloten gevel, niet uit. Dat moest anders.

MINT besloot van de bibliotheek een baken te maken, een plek die je van een afstand al ziet en waar je naartoe getrokken wordt. Een grote glazen kas was daarvoor de perfecte oplossing, hij werd als prominente entree voor het gebouw geplaatst. Het levert een rijk en haast imposant uiterlijk op, maar verbindt vooral binnen met buiten. In de kas kun je als bezoeker terecht voor een kop goede koffie. Buurtbewoners hadden aan zo’n plek al jaren behoefte. ‘We keerden het gebouw door de toevoeging van de kas als het ware binnenstebuiten’, zegt Dianne Maas-Flim, directeur van MINT. ‘Dat was een complexe puzzel, en echt maatwerk.’

Impact op de omgeving
Zowel stedenbouwkundig als sociaalmaatschappelijk doet de vernieuwde bibliotheek iets met zijn omgeving. Het visionaire concept dat aan het eind van de jaren 60 aan de basis van De Molenwijk lag, met veel aandacht voor openbare ruimte en groen, kwam hier niet uit de verf. Met de uitgangspunten van toen in het achterhoofd heeft MINT de OBA opnieuw een plek gegeven in de buurt.

Door de toevoeging van de kas en het zichtbaar maken van wat er binnen gebeurt, is een natuurlijke verbinding tussen de bibliotheek en zijn omgeving ontstaan. Het groen om het gebouw heen is weer beleefbaar geworden, en staat niet langer buiten beeld. ‘De impact van deze vernieuwing gaat verder dan het pand zelf’, zegt Maas-Flim. ‘Ook op het plein en in de buurt verandert de transformatie veel.’

‘De bibliotheek biedt verschillende typen plekken voor verschillende behoeften, en we hebben de ruimtes zo flexibel mogelijk gemaakt’, zegt architect David Tol. ‘Het was echt een gebouw voor iedereen, en dat moest het ook blijven. Met de verschillende betrokken partijen hebben we een vriendelijk gebouw gemaakt dat tegelijkertijd privacy en veiligheid biedt.’

Multifunctioneel
In de OBA kregen ook de Maakplaats en het Buurtteam Amsterdam-Noord van De Sociale Maatschap een plek. De Maakplaats, die educatieve workshops voor kinderen en jongeren organiseert, kreeg een plek direct achter de glazen gevel, waar voorbijgangers zien wat binnen gebeurt. Het Buurtteam geeft mensen advies over zaken als zorg, wonen, gezondheid of geld. Daar past een ruimte bij die privacy biedt.

Intussen is de bibliotheek een aantal weken in gebruik, en direct is te merken hoe mensen de plek weten te vinden. In het horecagedeelte is het druk en groepen die voorheen wegbleven, weten het gebouw ineens te vinden. Buurtbewoners zijn blij met de nieuwe plek die ze zo graag wilden. ‘OBA steekt met dit gebouw z’n nek uit’, zegt Maas-Flim. ‘Het is voor ons mooi om op een plek als deze met een relatief kleine, bijna chirurgische ingreep een groot verschil te kunnen maken.’

Locatie
Amsterdam
Opdrachtgever
Openbare Bibliotheek Amsterdam
Gebruikers
OBA, De Sociale Maatschap, Buurtteam
Jaar
2017-2023
Status
Opgeleverd
Team
Dianne Maas Flim, David Tol, Martijn Woldring, Lotte Kruijshoop, Thomas Rosema, Denise Oost
Oppervlakte
650 m²
Kassenbouw
Reytec Innovation Projects
Constructeur
NAP Ingenieurs
Installatie Techniek
Van Eeden Installaties
Meubelmaker & Interieurbouwer
Bitter en Van Raam
Los Meubilair
Rood Advies

Het Amsterdamse Molenwiekenplan uit 1966 bestaat uit 15 flats en was een voorloper van de Bijlmer. Onderdeel van dit ensemble is een winkelcentrum, gezondheidscentrum en de bibliotheek. Tussen de bibliotheek en het winkelcentrum ligt een plein.

De gesloten uitstraling van de oude bibliotheek was het plein een straat geworden. Door het toevoegen van de glazen kas en het openen van de gevel, wordt het plein weer in ere hersteld.

Maakplaats 021, het getal 021 staat voor de 21st century skills, vaardigheden die we nodig hebben om mee te blijven doen in de veranderende maatschappij.  De maakplaatsen zijn digitale speelkamers, voorzien van lasersnijders, 3D-printers, vynil snijders, makey makey’s, micro:bits en nog veel meer.

Maakplaats is een inititatief van de OBA, de Waag, Pakhuis de Zwijger en Hogeschool van Amsterdam.

Van gesloten boeken opslag naar een plek voor mensen.